De winnaar verdient een beetje bescherming

Het jaar kruipt weer naar december toe. Hoogste tijd dus om wat awards uit te reiken. Wie wordt er ondernemer/sportman/veefokker/reclameman/transporteur/koikarperkweker van het jaar? The winner takes it all! Voor de evenementenbranche zijn het dankbare dagen. Mooie theaterzaal afhuren, even peinzen over de act die het programma moet breken, geinige filmpjes maken van de genomineerden en een paar afzichtelijke trofeeën bestellen. Sommige van de uitreikingen, zoals de verkiezing van sportman, sportvrouw, sportcoach, gehandicapte sporter en sportteam van het jaar, komen zelfs op tv en hebben dus een miljoenenpubliek!

Er is iets aan deze laatste feestelijkheid dat mij keer op keer verbaast. De spanning wordt doorgaans mooi opgebouwd. De genomineerden worden keurig voorgesteld met audiovisueel materiaal en een vooraanstaand persoon uit de sportwereld mag de trofee uitreiken. Tot zover niets mis mee. Maar wat vervolgens gebeurt is tenenkrommend.

De overwinningstune start in. De gelukkige winnaar slaat zijn handen voor zijn ogen. Dit had hij nóóit gedacht, hoewel hij als genomineerde toch wel degelijk een meer dan gemiddelde kans maakte. Geëmotioneerd struikelt hij of zij, of in het slechtste geval een heel waterpoloteam met te breed gezwommen schouders in te krappe galajurken, naar voren om bij het bestormen van het podium net aan een carrièrebedreigende blessure te ontsnappen. Nogal onhandig duwt de ingehuurde coryfee daar bruusk de trofee in de handen van de gelukkige. Het handen schudden/zoenen, dat eigenlijk had moeten gebeuren vóórdat die loodzware Jaap Eden of  een aanslag deed op de armspieren, verloopt vervolgens nogal onhandig. Ik heb weleens het gevoel dat nijlpaarden dit nog stijlvoller kunnen.

Dan wordt de winnaar geacht nog wat te zeggen. De inhoud van deze minispeeches is over het algemeen om te huilen. Meestal komt er niet meer uit dan wat gestamel, soms komt er een lullig verfrommeld briefje uit de broekzak, zodat ook opa en oma niet vergeten worden in de lijst van te bedanken mensen zonder wie het nóóit gelukt was. Misschien maar beter dat we het meestal allemaal niet horen. De microfoon achter het katheder staat namelijk te hoog of te laag  afgesteld voor de persoon in kwestie. In het ergste geval valt de winnaar bij het afgaan trouwens ook nog van het podiumtrapje.

Kortom, kan dit niet anders? Er wordt wel de moeite genomen om een dag lang met een camera en de genomineerde op pad te gaan. Is het dan zoveel moeite om de mogelijke winnaar voor de uitreiking even voor te bereiden op wat er gebeurt of zou moeten gebeuren als zijn naam, hoewel hij het nóóit gedacht had, toch uit de koker tevoorschijn komt?

Wie echt wil scoren, weten we als communicatiespecialisten, moet een verhaal te vertellen hebben. Dat kan, ook zonder dat de spontaniteit volledig verloren gaat. Zie Maarten van der Weijden, die vorig jaar geëmotioneerd doch standvastig zijn afscheid als zwemmer aankondigde en een positieve uitzondering vormde. Een kwartiertje voorbereiding per genomineerde vraag ik u, that's all. Eventjes een keer dat podium op en af lopen. Kort de volgorde van handelingen doornemen, voelen hoe het is om paar zinnen te zeggen in de microfoon. En misschien vooraf ook de do's en dont's van een korte, maar rake speech even samen bekijken.

De  ondernemer/sportman/veefokker/reclameman/transporteur/koikarperkweker van het jaar heeft recht op een beetje bescherming. Het is de verantwoordelijkheid van de professionele evenementenorganisator om daarvoor te zorgen. Die tweeëneenhalve minuut in de spotlights kunnen het verschil maken. Make sure that the winner takes it all!

Drs. Joris van Dooren